Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



XVII. Odzyskiwanie należności

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Piotr Sajdak | 2015-12-26 10:52:25
litwa

W prawie RL kwestie upadłości i niewypłacalności przedsiębiorstwa są rozwiązywane zgodnie z zasadami ochrony praw majątkowych wierzycieli, priorytetu przywrócenia wypłacalności przedsiębiorstwa, pierwszeństwa zaspokajania roszczeń majątkowych pracowników upadającego przedsiębiorstwa. Od 1 marca 2013 r. w przepisach prawa litewskiego obowiązuje również instytucja upadłości osoby fizycznej, której celem jest przywrócenie wypłacalności osoby, z zapewnieniem zbilansowanego zaspokojenia roszczeń wierzycieli w celu osiągnięcia równowagi między interesami dłużnika i jego wierzycieli.

17.1. Upadłość

 

W prawie RL kwestie upadłości i niewypłacalności przedsiębiorstwa są rozwiązywane zgodnie z zasadami ochrony praw majątkowych wierzycieli, priorytetu przywrócenia wypłacalności przedsiębiorstwa, pierwszeństwa zaspokajania roszczeń majątkowych pracowników upadającego przedsiębiorstwa. Od 1 marca 2013 r. w przepisach prawa litewskiego obowiązuje również instytucja upadłości osoby fizycznej, której celem jest przywrócenie wypłacalności osoby, z zapewnieniem zbilansowanego zaspokojenia roszczeń wierzycieli w celu osiągnięcia równowagi między interesami dłużnika i jego wierzycieli.

 

17.1.1. Upadłość osoby prawnej

 

Przesłanki do ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa powstają w sytuacji, gdy nie wykonuje ono zobowiązań i gdy niewykonane zobowiązania przedsiębiorstwa przekraczają połowę wartości majątku.

Przewidziane są dwie formy postępowania upadłościowego: w trybie sądowym i pozasądowym.

Postępowanie upadłościowe w trybie pozasądowym

Zgromadzenie wierzycieli, które jest zwoływane przez zarząd lub właściciela przedsiębiorstwa, może przyjąć uchwałę dotyczącą przeprowadzenia postępowania upadłościowego przedsiębiorstwa w trybie pozasądowym. Taką uchwałę powinni zaakceptować wierzyciele, których suma roszczeń w ujęciu wartościowym stanowi co najmniej 4/5 sumy wszystkich zobowiązań przedsiębiorstwa. Po przyjęciu uchwały zgromadzenie wierzycieli wyznacza zarządcę przedsiębiorstwa, który przejmuje zarząd nad upadającym przedsiębiorstwem i przeprowadza postępowanie upadłościowe. Postępowanie upadłościowe może odbywać się w trybie pozasądowym wyłącznie w przypadkach, gdy wobec przedsiębiorstwa w sądach nie wysunięto roszczeń majątkowych (w tym związanych ze stosunkami pracy).

Postępowanie upadłościowe w trybie sądowym

Wniosek do sądu o wszczęcie postępowania upadłościowego mogą złożyć wierzyciele, właściciel lub kierownik przedsiębiorstwa. Wniosek składany jest w sądzie okręgowym według siedziby upadającego przedsiębiorstwa. Postępowanie upadłościowe w trybie sądowym odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w Ustawie o upadłości i KPC. Sąd, po przyjęciu uchwały wszczęcia sprawy upadłościowej, wyznacza zarządcę (syndyka) przedsiębiorstwa, termin, w którym wierzyciele mają prawo zgłaszania swoich roszczeń, oraz określa termin, w którym organy zarządzania przedsiębiorstwem powinny przekazać syndykowi majątek przedsiębiorstwa, oraz przyjmuje inne uchwały procesowe.

Tryb zaspokajania roszczeń wierzycieli

Syndyk organizuje sprzedaż majątku przedsiębiorstwa i zaspokaja potwierdzone roszczenia wierzycieli. Zabezpieczone zastawem lub hipoteką roszczenia wierzycieli zaspokajane są przede wszystkim ze środków, uzyskanych ze sprzedaży zastawionego majątku przedsiębiorstwa. Po zbyciu niezastawionego majątku przede wszystkim zaspokajane są roszczenia majątkowe pracowników, następnie – roszczenia z tytułu należności budżetowych i ostatecznie – wszystkie pozostałe roszczenia wierzycieli. Roszczenia każdej kolejnej kategorii wierzycieli są zaspokajane po tym, gdy zostaną całkowicie zaspokojone roszczenia jednej kategorii wierzycieli. Jeżeli środki ze sprzedaży majątku są niewystarczające do całkowitego zaspokojenia wszystkich roszczeń jednej kategorii wierzycieli, dane roszczenia są zaspokajane proporcjonalnie do sumy należnej każdemu wierzycielowi.

 

17.1.2. Upadłość osoby fizycznej

 

Celem upadłości osoby fizycznej jest stworzenie warunków do przywrócenia wypłacalności uczciwej osoby fizycznej, rolnika i innej osoby fizycznej, która prowadzi działalność indywidualną, zgodnie z ustawą Republiki Litewskiej o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za niewypłacalność uznaje się stan niezdolności do wywiązania się z zobowiązań dłużnych, których termin płatności upłynął i których kwota przekracza 25 zatwierdzonych przez Rząd Republiki Litewskiej minimalnych wynagrodzeń miesięcznych, co obecnie wynosi 25 850 LTL. Niewypłacalna osoba fizyczna, po uprzednim poinformowaniu z miesięcznym wyprzedzeniem wszystkich wierzycieli, może wnieść do sądu okręgowego właściwego dla miejsca jej zamieszkania wniosek o wszczęcie sprawy o upadłość. Osobie fizycznej wyznaczany jest zarządca upadłości, a samo postępowanie upadłościowe odbywa się według zatwierdzonego przez sąd i radę wierzycieli planu zaspokojenia roszczeń i przywrócenia wypłacalności osoby fizycznej. Okres realizacji planu nie może być dłuższy niż 5 lat.

Tryb zaspokajania roszczeń wierzycieli

Roszczenia wierzycieli zabezpieczone zastawem lub hipoteką są zaspokajane przede wszystkim ze środków, uzyskanych ze sprzedaży zastawionego mienia przedsiębiorstwa. Poza roszczeniami zabezpieczonymi zastawem i hipoteką, w postępowaniu upadłościowym osoby fizycznej w pierwszej kolejności są zaspokajane roszczenia pracownicze (wliczając podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne), jak również roszczenia o wyrównanie szkody powstałej w wyniku okaleczenia lub innego obrażenia ciała, lub śmierci, choroby zawodowej lub z tytułu śmierci w wyniku nieszczęśliwego wypadku w pracy oraz środków pieniężnych na utrzymanie (alimenty) dziecka (przysposobionego dziecka). W drugiej kolejności zaspokajane są wszystkie pozostałe roszczenia wierzycieli. Kolejne roszczenia wierzycieli są zaspokajane po tym, gdy zostaną zaspokojone w całości roszczenia wierzycieli pierwszej kategorii. Jeżeli w masie upadłości nie starcza środków na całkowite zaspokojenie roszczeń pierwszej kategorii wierzycieli, roszczenia są zaspokajane proporcjonalnie według kwoty należnej każdemu wierzycielowi. Określone w planie niezaspokojone roszczenia wierzycieli, w tym roszczenia zabezpieczone zastawem i (lub) hipoteką, po zakończeniu postępowania upadłościowego osoby fizycznej są umarzane, za wyjątkiem roszczeń o wyrównanie szkody z tytułu okaleczenia lub innego obrażenia ciała, lub śmierci i środków pieniężnych na utrzymanie (alimenty) dziecka (dziecka przysposobionego) oraz roszczeń, które wynikają z obowiązku osoby fizycznej zapłacenia kar, wymierzonych za popełnione wykroczenia administracyjne lub przestępstwa.

 

17.2 Dochodzenie roszczeń w postępowaniu transgranicznym w Unii Europejskiej

 

Jednym z celów Unii Europejskiej jest utrzymanie i rozwijanie obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, do realizacji czego konieczne jest przyjęcie środków w zakresie współpracy sądowej w sprawach cywilnych, niezbędne dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Chcąc ułatwić stosunki pomiędzy przedsiębiorcami z różnych krajów UE stopniowo wprowadzane są kolejne rozwiązania umożliwiające szybsze, tańsze i efektywniejsze dochodzenie roszczeń od zagranicznego kontrahenta. Zasadą, która przyświeca unijnemu ustawodawstwu jest zasada wzajemnego zaufania do wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich, dzięki czemu możliwy staje się swobodny przepływ orzeczeń, pozbawiony konieczności ich wzajemnego uznawania.

Dotychczas, wyróżnić należy trzy typy postępowań będących alternatywą w stosunku do postępowań krajowych, mających służyć wierzycielom, którzy chcą wyegzekwować należne świadczenie od zagranicznego dłużnika:

- postępowanie o nadanie zaświadczenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego,

- postępowanie o nadanie Europejskiego Nakazu Zapłaty,

- Europejskie postępowanie w sprawach drobnych roszczeń.

 

17.2.1. Europejski tytuł egzekucyjny

 

Rozporządzenie WE nr 805/2004 wprowadziło, w miejsce dotychczasowej procedury uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych, instytucję Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego. Główną zaletą nowego postępowania ma być brak potrzeby zatwierdzania przez organ sądowy w drugim państwie członkowskim wydanego orzeczenia oraz, co za tym idzie, uniknięcie opóźnień i dodatkowych kosztów. Chodzi przede wszystkim o to, aby wierzyciel, którego dłużnik ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim UE, mógł, po uzyskaniu zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego prowadzić egzekucję bez potrzeby wszczynania jakichkolwiek postępowań pośrednich w Państwie Członkowskim wykonania.

Rozporządzenie stosuje się do państw członkowskich Unii Europejskiej, z wyjątkiem Danii, do spraw cywilnych i handlowych o charakterze transgranicznym. Ponadto, Rozporządzenie ma zastosowanie wyłącznie do roszczeń bezspornych, pieniężnych i wymagalnych. Pojęcie roszczenie bezsporne obejmuje wszystkie te sytuacje, w których dłużnik nie kwestionuje rodzaju i wysokości dochodzonego roszczenia bądź poprzez jego wyraźne lub dorozumiane uznanie, bądź pasywne zachowanie w toku procesu. Zgodnie z art. 3 Rozporządzenia 805/2004 , roszczenie uznaje się za bezsporne, jeżeli:

a) dłużnik wyraźnie zgodził się co do niego poprzez uznanie lub w drodze ugody zatwierdzonej przez sąd lub zawartej przed sądem w toku postępowania; lub

b) dłużnik nigdy nie wniósł przeciwko niemu sprzeciwu, zgodnie ze stosownymi wymogami proceduralnymi wynikającymi z prawa Państwa Członkowskiego wydania, w toku postępowania sądowego; lub

c) dłużnik nie stawił się ani nie był reprezentowany na rozprawie sądowej dotyczącej tego roszczenia, po początkowym zakwestionowaniu roszczenia w toku postępowania sadowego, pod warunkiem że takie zachowanie traktuje się jako milczące uznanie roszczenia lub uznanie faktów przedstawianych przez wierzyciela na mocy prawa Państwa Członkowskiego wydania; lub

d) dłużnik wyraźnie zgodził się co do niego w dokumencie urzędowym.

Tytułami egzekucyjnymi, podlegającymi zaświadczeniu ETE są:

- orzeczenia sądowe,

- ugody sądowe,

- dokumenty urzędowe.

Poza tym, że tytuły egzekucyjne muszą dotyczyć roszczeń bezspornych, zaświadczenie ETE może być nadane wyłącznie orzeczeniom, ugodom sądowym, dokumentom urzędowym, które zostały wydane, zatwierdzone lub zawarte, sporządzone lub zarejestrowane po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, a zatem po 21 stycznia 2005 roku. Warto w tym miejscu wspomnieć także o tym, iż przepisy należy stosować do ugód zawartych przed sądem, przed mediatorem oraz zatwierdzonych przez sąd.

 

Przesłanki proceduralne nadania ETE

Aby tytułowi egzekucyjnemu mogło zostać nadane zaświadczenie ETE konieczne jest, spełnienie następujących warunków:

1) tytuł ten jest wykonalny w państwie wydania,

2) orzeczenie nie może być sprzeczne z przepisami Rozporządzenia 44/2001 jeśli chodzi o jurysdykcję wyłączną i jurysdykcję w sprawach ubezpieczeniowych

3) postępowanie poprzedzające wydanie orzeczenia musi czynić zadość prawu do obrony, przysługującemu dłużnikowi (pkt 12 i rozdział III Rozporządzenia mówi o tzw. minimalnych standardach, którymi są m.in. poinformowanie dłużnika o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu, o konsekwencjach w wypadku jego nie uczestnictwa etc.)

 

Postępowanie o nadanie zaświadczenia ETE

Postępowanie o nadanie zaświadczenia ETE wszczynane jest na wniosek wierzyciela, w dowolnym czasie. Zaświadczenie ETE wydaje sąd:

- który wydał orzeczenie lub

- przed którym zawarto ugodę lub który zatwierdził ugodę lub

- sąd rejonowy właściwy dla miejsca wydania dokumentu urzędowego.

W wypadku, gdy wierzyciel składa wniosek do polskiego sądu, opłata stała od takiego wniosku wynosi 50 złotych (art. 71 pkt 8 Ustawy o kosztach w sprawach cywilnych). Jeśli sąd uzna, że spełnione zostały przesłanki, wyda zaświadczenie ETE. Zaświadczenie jest wydawane w tym samym języku, w którym sąd wydał orzeczenie. Następnie postanowienie o nadaniu zaświadczenia ETE zostaje doręczone wierzycielowi i dłużnikowi.

Dłużnikowi (w wypadku pkt 2. także wierzycielowi), któremu doręczone zostało postanowienie o nadaniu zaświadczenia ETE, przysługują następujące środki prawne:

a) wniosek o cofnięcie zaświadczenia ETE. Wniosek o cofnięcie (uchylenie) zaświadczenia ETE dłużnik może złożyć do sądu, który wydał zaświadczenie, w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi postanowienia o wydaniu zaświadczenia. Wniosek może zostać złożony na formularzu stanowiącym załącznik nr 6 do Rozporządzenia 805/2004. W wypadku, gdy właściwy jest sąd polski opłata stała wynosi 50 złotych (art. 71 pkt 9 Ustawy o kosztach w sprawach cywilnych). Przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku jest fakt, że zaświadczenie ETE zostało nadane w sposób oczywisty bezzasadnie, a zatem niezgodnie z warunkami nadawania zaświadczenia ETE, zawartymi w Rozporządzeniu 805/2004, a przedstawionymi powyżej. Przed uchyleniem sąd wysłucha wierzyciela. Na postanowienie o uchyleniu albo odmowie uchylenia zaświadczenia ETE stronom przysługuje zażalenie. Nie jest to ponowne rozpoznanie sprawy. Pasywny dłużnik, który w postępowaniu nie bronił się, nie kwestionował roszczenia, nie może już tego robić na tym etapie procedury.

b) wniosek o sprostowanie zaświadczenia ETE. Nie przewidziano żadnego terminu dla złożenia takiego wniosku. Wniosek składa się do sądu, który wydał zaświadczenie. Przyjmuje się, że na postanowienie o odmowie sprostowania zaświadczenia ETE przysługuje zażalenie. Prawo do złożenia wniosku o sprostowanie przysługuje także wierzycielowi. Wniosek o sprostowanie zaświadczenia ETE może zostać złożony na formularzu, będącym załącznikiem nr 6 do Rozporządzenia 805/2004, jak również na piśmie bez zastosowania formularza lub ustnie do protokołu.

c) wniosek o wydanie zaświadczenia o utracie lub ograniczeniu wykonalności orzeczenia. Wniosek o wydanie zaświadczenia o utracie lub ograniczeniu wykonalności orzeczenia zostanie wydany jeśli nastąpiło pozbawienie, zawieszenie albo ograniczenie wykonalności orzeczenia, któremu nadano zaświadczenie ETE. Wniosek składa się w sądzie, który wydał zaświadczenie, w dowolnym czasie. Jeśli wniosek jest składany do polskiego sądu, to podlega opłacie sądowej w wysokości 50 złotych (art. 71 pkt 9 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych).

 

Wykonalność tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w zaświadczenie ETE

Postępowanie egzekucyjne toczy się zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwie wykonania. Należy zatem mieć na uwadze regulację obowiązującą w danym państwie członkowskim, np. w Polsce wykonanie tytułu jest poprzedzone postępowaniem o nadanie klauzuli wykonalności. Przy czym w takim postępowaniu sąd nie bada okoliczności nadania zaświadczenia ETE, ogranicza się jedynie do prawidłowości jego wystawienia. Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności należy dołączyć:

- tytuł egzekucyjny,

- odpis zaświadczenia o nadaniu ETE,

- na żądanie sądu – tłumaczenie zaświadczenia ETE.

W różnych krajach członkowskich w tym zakresie obowiązują odmienne regulacje. Możliwe jest zatem, że w niektórych państwach uzyskanie klauzuli wykonalności nie jest konieczne. W celu wykonania tytułu wierzyciel powinien skierować wniosek o wszczęcie egzekucji do organu właściwego państwa wykonania, a do wniosku powinien dołączyć także dokumenty wyżej wymienione, w tym na żądanie organu egzekucyjnego – tłumaczenie zaświadczenia ETE.

 

Europejskie Postępowania Transgraniczne

Dnia 5 grudnia 2008 roku Ustawą o zmianie ustawy – Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw do Kodeksu Postępowania Cywilnego został wprowadzony Dział VII – Europejskie postępowania w sprawach transgranicznych. Wśród postępowań o charakterze transgranicznym wyróżnić możemy:

1) postępowanie w sprawie Europejskiego Nakazu Zapłaty,

2) Europejskie postępowanie w sprawach drobnych roszczeń.

Oba te postępowania charakteryzują się odrębnością w stosunku do postępowań krajowych, stanowią alternatywę, z której może skorzystać powód, chcący dochodzić roszczenia w sprawie o charakterze transgranicznym, a więc w takiej, w której przynajmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpatrującego sprawę. Postępowania te nie znajdą zastosowania, w sprawach o charakterze wyłącznie krajowym.

 

17.2.2. Postępowanie o nadanie Europejskiego Nakazu Zapłaty

 

Zakres przedmiotowy i podmiotowy. Niezależnie od przepisów KPC do postępowania o ENZ stosuje się w Polsce bezpośrednio Rozporządzenie WE nr 1896/2006 ustanawiające postępowanie w sprawie Europejskiego Nakazu Zapłaty. Rozporządzenie to stosuje się we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, z wyjątkiem Danii. Sprawy podlegające postępowaniu o nadanie ENZ to sprawy dotyczące roszczeń bezspornych, wymagalnych, pieniężnych, o oznaczonej wysokości. Charakter bezsporny w zasadzie polega na tym, że pozwany nie wnosi sprzeciwu od nakazu zapłaty. A więc, jeśli w toku postępowania pozwany zacznie kwestionować roszczenia, wówczas ENZ upada i sąd dalej rozpozna sprawę w postępowaniu zwykłym przewidzianym przez przepisy prawa krajowego.

 

Pozew o wydanie ENZ

Pozew o wydanie europejskiego nakazu zapłaty składa się przy użyciu formularza A, określonego w załączniku I. Pozew wnosi się w formie papierowej lub za pomocą innego środka komunikacji, w tym komunikacji elektronicznej (w Polsce niedawno powstał pierwszy e-sąd w Lublinie, rozpatrujący drogą elektroniczną najprostsze sprawy w trybie upominawczym). Przesłanki formalne pozwu zostały uregulowane w art. 7 ust. 2 Rozporządzenia. Pozew musi zawierać: oznaczenie stron, oznaczenie sądu, kwotę dochodzonego roszczenia, ewentualnie także odsetki, kary umowne i koszty. Ponadto roszczenie musi zostać uzasadnione w pozwie. Powód powinien wskazać także możliwie wyczerpujący katalog dowodów na ogół przedstawianych na poparcie roszczeń pieniężnych, np. faktury, dokumenty, wezwanie do zapłaty (pkt 14 Preambuły). W załączniku do pozwu, powód może poinformować sąd, że w razie wniesienia sprzeciwu przez pozwanego, nie zgadza się on na skierowanie sprawy do zwykłego postępowania cywilnego w rozumieniu art. 17. Powód może złożyć takie oświadczenie także później, musi to jednak nastąpić przed wydaniem nakazu.

 

Postępowanie w celu wydania ENZ

Na podstawie pozwu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty sąd rozpatrujący bada, tak szybko jak to możliwe, czy spełnione są wymogi określone w Rozporządzeniu i czy pozew jest zasadny. W przypadku niespełnienia przesłanek formalnych pozwu (art. 7), sąd umożliwia powodowi uzupełnienie lub poprawienie pozwu, chyba że roszczenie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub pozew jest niedopuszczalny. W przypadku wezwania powoda do uzupełnienia lub poprawienia pozwu, sąd zakreśla termin, w którym mają być uzupełnione braki pozwu. Jeśli przesłanki są spełnione tylko co do części roszczenia, wówczas sąd powiadamia o tym powoda, który może przyjąć lub odrzucić propozycję wydania europejskiego nakazu zapłaty na kwotę określoną przez sąd. W wypadku przyjęcia propozycji przez powoda sąd wydaje europejski nakaz zapłaty dotyczący części roszczenia zaakceptowanej przez powoda. Jeżeli powód nie prześle odpowiedzi w terminie wyznaczonym przez sąd lub odrzuci propozycję sądu, sąd odrzuca w całości pozew o wydanie europejskiego nakazu zapłaty.

 

Odrzucenie pozwu

Sąd odrzuca pozew, jeżeli:

a) wymogi określone w Rozporządzeniu takie jak charakter sprawy (sprawa cywilna lub handlowa, transgraniczna, obejmująca roszczenie pieniężne wymagalne i bezsporne etc.), właściwość sądu, przesłanki formalne pozwu nie zostały spełnione; lub

b) roszczenie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione; lub

c) powód nie prześle odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia braków pozwu w terminie wyznaczonym przez sąd; lub

d) powód nie prześle odpowiedzi w terminie wyznaczonym przez sąd lub odrzuci propozycję sądu dotyczącą zmiany pozwu.

 

Wydanie ENZ

Jeżeli spełnione są warunki określone w Rozporządzeniu, sąd bez zbędnej zwłoki, zwykle w terminie 30 dni od wniesienia pozwu, wydaje europejski nakaz zapłaty. Termin 30 dni nie obejmuje czasu, który zajęły powodowi uzupełnienie, poprawienie lub zmiana pozwu. Europejski nakaz zapłaty zawiera pouczenie o:

a) obowiązku pozwanego zapłacenia powodowi kwoty wskazanej w nakazie; lub

b) możliwości wniesienia przez pozwanego sprzeciwu poprzez jego przesłanie sądowi w terminie 30 dni od doręczenia mu nakazu.

 

Środki prawne przysługujące pozwanemu

a) Sprzeciw. Sprzeciw wnosi się na formularzu F (załącznik nr 6 do Rozporządzenia nr 1896/2006), ale dopuszczalny jest także każdy inny sposób, za pomocą którego pozwany wyraża, iż nie zgadza się z doręczonym nakazem. Co ważne, sprzeciw nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy zatem zakwestionowanie zasadności roszczenia, natomiast dalsza argumentacja może zostać przedstawiona w kolejnych pismach procesowych. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje, że dalsze postępowanie odbywa się zgodnie z przepisami krajowymi regulującymi zwykłe postępowanie cywilne, chyba, że powód zażądał jego zakończenia. Oznacza to, że sąd prowadził będzie proces, w trakcie którego możliwe będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego odnoszącego się do roszczenia objętego pozwem. W wyniku tego postępowania w sprawie zostanie wydany wyrok rozstrzygający ostatecznie o jego zasadności. Należy pamiętać ze strona przegrywająca proces z reguły ponosi koszty takiego postępowania.

b) Wniosek o ponowne zbadanie ENZ. Jeśli jednak 30-dniowy termin na zgłoszenie sprzeciwu minie, wówczas rozpatrzyć należy możliwość złożenia wniosku o ponowne zbadanie Europejskiego Nakazu Zapłaty. Jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia, który może zostać wniesiony wyłącznie wówczas, gdy zaistniały wyjątkowe przesłanki, tj., w przypadku, gdy:

- nakaz został doręczony bez potwierdzenia odbioru przez pozwanego,

- doręczenie nie nastąpiło w odpowiednim czasie umożliwiającym pozwanemu przygotowanie się do obrony, bez winy z jego strony,

- pozwany nie miał możliwości sprzeciwu co do roszczenia z powodu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które były przez niego nie zawinione,

- wydanie nakazu zapłaty było w sposób oczywisty błędne w świetle omawianego rozporządzenia,

- miały miejsce inne wyjątkowe okoliczności, przez które w szczególności rozumieć należy oparcie nakazu na nieprawdziwych informacjach zawartych w pozwie.

Wniosek o ponowne zbadanie nakazu przysługuje tylko w wyżej wymienionych sytuacjach, a nakaz utraci moc tylko jeśli sąd uzna, że jego ponowne zbadanie jest uzasadnione. Jeśli natomiast sąd wniosku nie uwzględni, co nastąpi w sytuacji, gdy nie zachodzi żadna z przyczyn opisanych powyżej – w takiej sytuacji nakaz uzyskuje walor prawomocności i stanie się wykonalny.

 

Wykonalność ENZ

Celem wprowadzenia ENZ jest poprawa przepływu orzeczeń wydawanych przez sądy krajów członkowskich UE. Europejski Nakaz Zapłaty podlega takim samym zasadom jak orzeczenie wydane w Państwie Członkowskim wykonania. Takie rozwiązanie jest konsekwencją zasady wzajemnego zaufania do wymiaru sprawiedliwości państw UE, która wymaga, aby sąd jednego państwa przyjął, że spełnione zostały wszelkie przesłanki wydania ENZ i tym samym nie badał zasadności jego wydania samodzielnie. Postępowanie egzekucyjne podlega prawu Państwa wykonania. Sąd ani inny organ państwa wykonania nie jest uprawniony do badania legalności lub słuszności europejskiego nakazu zapłaty wydanego przez sąd zagraniczny. Będzie on miał zatem charakter ostateczny.

 

17.2.3. Europejskie postępowanie w sprawach drobnych roszczeń

 

Zakres przedmiotowy i podmiotowy Rozporządzenia 861/2007, podobnie jak regulacja dotycząca Europejskiego Nakazu Zapłaty obejmuje swoim zakresem wszystkie państwa członkowskie, z wyjątkiem Danii i znajduje zastosowanie w cywilnych i handlowych sprawach transgranicznych. Jednakowoż, warunkiem jest aby wartość przedmiotu sporu, z wyłączeniem wszystkich odsetek, wydatków i nakładów, nie przekraczała 2000 € w momencie wpłynięcia formularza pozwu do właściwego sądu (trybunału). W przeciwieństwie do postępowania o wydanie ENZ, sprawy rozpatrywane w trybie europejskiego postępowania w sprawach drobnych roszczeń mogą mieć charakter sporny.

 

Pozew w Europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń

Pozew powinien być wniesiony na formularzu A, będącym załącznikiem I do Rozporządzenia. Należy w nim opisać także wszelkie dowody uzasadniające roszczenie. Jeśli sąd uzna, że formularz został wypełniony niewłaściwie lub informacje nie są dostatecznie jasne, czy odpowiednie, wówczas wezwie w zakreślonym przez siebie terminie do uzupełnienia lub skorygowania danych zawartych w formularzu pozwu lub dostarczenia uzupełniających informacji lub dokumentów, lub cofnięcia pozwu. W przypadku jeśli powództwo jest w sposób oczywisty bezzasadne lub niedopuszczalne, lub powód nie uzupełni braków w zakreślonym terminie sąd zwróci pozew.

 

Przebieg postępowania

Jeśli pozew został złożony na prawidłowo wypełnionym formularzu, sąd doręcza go pozwanemu wraz z załącznikami w ciągu 14 dni od otrzymania należycie wypełnionego formularza. Pozwany ma prawo złożyć odpowiedź na pozew w terminie 30 dni od doręczenia pozwu i formularza odpowiedzi, wypełniając część II formularza odpowiedzi C, może to jednak zrobić także w każdy inny sposób, tak aby wynikało z tego, że nie uznaje roszczenia. Dopuszczalne jest także wniesienie przez pozwanego powództwa wzajemnego, które składa się na formularzu A w ciągu 30 dni od doręczenia pozwu. Dokumenty są wysyłane powodowi przez sąd w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania od pozwanego. Powód ma 30 dni od daty doręczenia, aby odpowiedzieć na powództwo wzajemne.

W terminie 30 dni od otrzymania stanowisk stron sąd wydaje orzeczenie lub:

a) żąda od stron przedstawienia dalszych szczegółowych informacji dotyczących powództwa w zakreślonym terminie nieprzekraczającym 30 dni;

b) przeprowadza postępowanie dowodowe (które zawiera ułatwienia takie jak np. zeznania świadków na piśmie)

c) wzywa strony na rozprawę, która ma odbyć się w terminie 30 dni od wezwania.

Sąd wydaje orzeczenie w terminie 30 dni od dnia zamknięcia rozprawy albo od otrzymania wszystkich informacji niezbędnych do wydania orzeczenia. Orzeczenie zostaje doręczone stronom. Rozporządzenie 861/2007 wprowadziło także możliwość przeprowadzenia przez sąd rozprawy w drodze konferencji wideo lub za pośrednictwem innych środków łączności, jeżeli pozwalają na to środki techniczne, co ma na calu przyspieszenie postępowania oraz ograniczenie kosztów.

 

Środki prawne przysługujące pozwanemu

a) Środki odwoławcze

W wypadku postępowania w sprawie drobnych roszczeń katalog środków odwoławczych jest zależny od ustawodawstwa krajowego. W wypadku prawa polskiego środkiem takim jest apelacja, przy czym postępowanie apelacyjne uregulowane jest poprzez odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu uproszczonym.

b) Wniosek o ponowne zbadanie orzeczenia

Pozwany ma prawo złożyć wniosek o ponowne zbadanie orzeczenia wydanego w ramach europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń, jeśli:

1) doręczenie było wadliwe i zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:

- pozew lub wezwanie na rozprawę zostały doręczone bez potwierdzenia osobistego odbioru przez tę stronę,

- doręczenie nie nastąpiło w czasie wystarczającym dla umożliwienia pozwanemu przygotowania się do obrony bez jego winy;

2) pozwany nie miał możliwości wniesienia odpowiedzi na pozew z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności, które były przez niego niezawinione.

W obu wypadkach warunkiem jest niezwłoczne podjęcie przez pozwanego działań. Jeśli sąd uzna, że ponowne zbadanie orzeczenia jest uzasadnione, orzeczenie wydane w ramach europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń zostaje uchylone.

 

Wykonanie orzeczenia wydanego w Europejskim postępowaniu w sprawach drobnych roszczeń

Orzeczenie wydane w ramach europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń jest wykonywane na tych samych warunkach co orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania. Na wniosek jednej ze stron sąd lub trybunał wydaje zaświadczenie, dotyczące orzeczenia w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń, używając do tego formularza D, bez dodatkowych opłat.

Strona dochodząca wykonania przedstawia właściwemu organowi egzekucyjnemu:

- odpis orzeczenia spełniający warunki niezbędne do ustalenia jego autentyczności; i

- kopię formularza D, o którym mowa wyżej oraz, w razie potrzeby, jego tłumaczenie na język urzędowy państwa członkowskiego wykonania.

 

Na podstawie opracowania Kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy

ul. Moniuszki 26/2 31-518 Kraków tel. +48 12 411 22 77 e-mail: kancelaria@adamczyk-law.pl

www.adamczyk-law.pl

W Polsce firmą działającą w zakresie windykacji należności zagranicznych jest firma:

Coface Poland

Al. Jerozolimskie 136, 02-305 Warszawa

Tel.:+48 22 465 0000

Fax: +48 22 465 0055

E-mail: office@coface.pl

http://www.coface.pl/

Litewskie firmy zajmujące się zarządzaniem wierzytelnościami:

UAB „Coface Baltics”

Vilniaus g. 23, LT – 01402 Vilnius

Tel.: (+ 370 5) 279 17 27

Faks: (+ 370 5) 279 17 54

E-mail: office-lithuania@coface.com

www.coface.lt

 

UAB „”Creditreform Lietuva”

A. Jakšto 9 – 225, Vilnius

a/d 2878, LT-01009 Vilnius – do korespondencji

Tel.: (+ 370 5) 212 41 33

Faks: (+ 370 5) 279 13 08

E-mail: info@creditreform.lt

www.creditreform.lt

 

UAB “Creditinfo Lietuva”

Goštauto g. 40A, LT – 01112 Vilnius

Tel.: (+ 370 5) 239 41 31

Faks: (+ 370 5) 239 41 32

E-mail: info@creditinfo.lt

www.creditinfo.lt

 

UAB „Skolų Išieškojimo Biuras“

V. Maciulevičiaus g. 53, LT – 09219 Vilnius

Tel.: (+ 370 5) 273 84 60

Faks: (+ 670 5) 273 84 66

E-mail: info@sib.lt

www.sib.lt

 

UAB “Baltijos Inkaso”

Kalvarijų g. 24A, Vilnius

Tel.: (+ 370 5) 210 14 55

E-mail: info@inkaso.lt

www.inkaso.lt

 

Nacionalinis Žalos ir Skolų Išieškojimo Centras

Kalvarijų g. 44, LT – 09304 Vilnius

Tel. kom.: + 370 687 40 002

Faks: (+ 370 5) 237 58 62

E-mail: skolarona@gmail.com

www.skolarona.lt

 

Ekskomisarų Biuras

Eigulių g. 14, LT – 03150 Vilnius

Tel.: (+ 370 5) 212 41 61,

Faks: (+ 370 5) 212 03 01

E-mail: info@ekskomisarai.lt

www.ekskomisaru-biuras.lt